HỘI THẢO PHÒNG CHỐNG TÁC HẠI THUỐC LÁ TẠI TỈNH QUẢNG TRỊ NGÀY 10/7/2026
DS Đào Thị Hằng
Chuyên gia Tổng hội
Tại Việt Nam sử dụng thuốc lá gây tử vong 103.000 người mỗi năm, trong đó 84.500 người tử vong do hút thuốc lá chủ động và 18.000 ca tử vong do các bệnh liên quan đến hút thuốc lá thụ động. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới, chi phí về y tế hàng năm do thuốc lá lên đến 108.700 tỷ đồng (bao gồm cả tổn thất về số lượng và chất lượng lao động do bệnh tật và tử vong sớm). Chi phí ô nhiễm môi trường do thuốc lá (phá rừng, rác thải, ô nhiễm…) ước tính 99.000 tỷ đồng/1 năm. Tổng cộng thuốc lá tiêu tốn hơn 2% GDP mỗi năm tạo gánh nặng bệnh tật kép về y tế và môi trường.
Bên cạnh các sản phẩm thuốc lá điếu, xì gà, thuốc lá sợi (thuốc lào) đang được quản lý theo quy định, hiện nay Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá cũng đã có quy định các sản phẩm “thuốc lá điện tử”, “thuốc lá nung nóng” không được phép nhập khẩu, kinh doanh và lưu hành hợp pháp tại Việt Nam. Ngoài nicotin là chất gây nghiện, thuốc lá điện tử còn chứa rất nhiều hóa chất độc hại, với những hương liệu thu hút các thanh thiếu niên và gây nghiện. Theo Bộ Y tế cảnh báo, khi thuốc lá điếu ngày càng được kiểm soát chặt chẽ, thị trường đang xuất hiện nhiều sản phẩm nicotin mới như: túi ngậm nicotin, nicotin dạng hít… đây là những thiết kế nhỏ gọn, bao bì bắt mắt, nhiều hương vị trái cây, bạc hà, dễ tạo cảm giác ít độc hại và thu hút giới trẻ. Các sản phẩm thuốc lá mới đang tạo ra một thế hệ nghiện thuốc lá mới đáng báo động trên toàn thế giới.
Thực hiện Nghị quyết liên tịch số 04/NQLT/BYT-THYH ngày 27/7/2022 về phối hợp hoạt động giữa Bộ Y tế và Tổng hội Y học Việt Nam trong công tác bảo vệ và chăm sóc sức khoẻ nhân dân giai đoạn 2022-2026. Ngày 6/7/2026, Tổng hội Y học Việt Nam phối hợp với Quỹ Phòng chống tác hại của thuốc lá - Bộ Y tế và Sở Y tế tỉnh Quảng Trị tổ chức Hội thảo khoa học về Phòng chống tác hại của thuốc lá.
Sau khi sáp nhập, bằng hoạt động hiệu quả của cả tỉnh Quảng Bình và Quảng Trị cũ tỉnh Quảng trị đã đẩy mạnh công tác phòng chống tác hại của thuốc lá thông qua chiến dịch truyền thông đa phương tiện, các chương trình giáo dục học đường, công tác tập huấn cho nhân viên y tế, ban hành kế hoạch hàng năm nhằm tăng cường giám sát và xây dựng môi trường không khói thuốc trong các cơ quan, công sở. Quan tâm đến hoạt động này, đến tham dự hội thảo về phía lãnh đạo ngành Y tế có BSCKII. Trần Văn Thịnh, Phó giám đốc Sở Y tế tỉnh Quảng Trị, BSCKII. Nguyễn Đức Nghiêm, Phó giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh. Tham dự hội thảo có hơn 100 đại biểu gồm các lãnh đạo, bác sỹ, điều dưỡng, kỹ thuật viên các cán bộ của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, Bệnh viện đa khoa Quảng Trị, Bệnh viện đa khoa khu vực Đông Hà, trung tâm y tế các khu vực, các phòng khám đa khoa 245, Khải Hoàn, Tâm Nguyên, Đức Linh và Trường Cao đẳng Y tế tỉnh Quảng Trị…
Sau phát biểu khai mạc của GS. Nguyễn Văn Kính, BSCKII. Trần Văn Thịnh, Phó giám đốc Sở Y tế tỉnh Quảng Trị đã có phát biểu nhấn mạnh sự quan tâm của lãnh đạo tỉnh, lãnh đạo ngành Y tế và sự vào cuộc của các cơ quan ban ngành đối với công tác Phòng chống tác hại của thuốc lá tại tỉnh Quảng trị. Với những kết quả đáng khích lệ mà công tác này đạt được cùng những khó khăn vướng mắc cần tháo gỡ, BSCKII. Trần Văn Thịnh mong muốn qua Hội thảo các nhân viên y tế sẽ có thêm kiến thức bổ ích và học hỏi được các kinh nghiệm thiết thực giúp cho công tác này ngày càng tốt hơn tại từng cơ sở.
GS. TS Nguyễn Văn Kính, Phó Chủ tịch thường trực Tổng hội Y học Việt Nam đã có báo cáo mở đầu hội thảo về Tác hại của thuốc lá mới. Báo cáo đã chỉ rõ và cảnh báo rất nhiều những nguy cơ đặc biệt là những ảnh hưởng trực tiếp tới thanh thiếu niên của các sản phẩm này. Với các sản phẩm thuốc lá mới bao gồm: thuốc lá điện tử có nicotin, thuốc lá điện tử không có nicotin, thuốc lá nung nóng, nhóm sản phẩm hỗn hợp. Tăng nhanh tỷ lệ sử dụng thuốc lá mới dẫn đến nghiện nicotin và lạm dụng ma tuý ở giới trẻ. Hiện tại thuốc lá thế hệ mới không được phép nhập khẩu, quảng cáo và bán tại Việt Nam. Khuyến cáo của WHO là nên duy trì và tăng cường các quy định luật pháp hiện tại để ngăn ngừa sự gia tăng nhanh chóng tỷ lệ sử dụng trong giới trẻ, đồng thời tăng cường thực thi quy định chống buôn lậu, quảng cáo và bán các sản phẩm thuốc lá mới.
TS.BS Trương Hồng Sơn, Phó Tổng thư ký Tổng hội Y học Việt Nam có báo cáo: Một số nghiên cứu về liên quan giữa hút thuốc lá với bệnh béo phì và bệnh Alzheimer. Đây là kết quả nghiên cứu khá mới mẻ, đã có bằng chứng rõ ràng và chỉ rõ thuốc lá điện tử có hương vị làm tăng cảm giác thèm ăn, tăng lượng calo nạp vào, tăng thói quen ăn uống không lành mạnh do ảnh hưởng tâm thần, hạn chế vận động dẫn tới béo phì do sự ức chế bởi nicotin. Kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra rằng bỏ thuốc lá giúp giảm tổn thương mạch máu, ít các dấu hiệu tổn thương não có thể dẫn tới sa sút trí tuệ giúp dự phòng bệnh Alzheimer.
Báo cáo của ThS. Nguyễn Thị Thu Hương, Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá - Bộ Y tế trình bày Các chính sách hiệu quả trong hoạt động Phòng chống tác hại của thuốc lá gồm: Các chính sách giảm nhu cầu sử dụng thuốc lá và các chính sách kiểm soát nguồn cung cấp thuốc lá. Trong Luật Phòng chống tác hại thuốc lá đã bổ sung quy định: Cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, quá cảnh, vận chuyển, quảng cáo, khuyến mại, tài trợ, chứa chấp, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá mới. Quy định mới này góp phần tăng cường quản lý nhà nước, hạn chế nguy cơ lợi dụng sản phẩm này để sử dụng, trà trộn ma tuý và các chất gây nghiện khác. Báo cáo cũng đề cập đến nội dung rất thiết thực là Hướng dẫn xây dựng cơ sở Y tế không khói thuốc.
TS. Nguyễn Thu Hương, Trường Đại học Thương mại lại đề cập đến vấn đề hấp dẫn khác về khía cạnh kinh tế: Tổng quan nghiên cứu về chính sách thuế thuốc lá tại Việt Nam. Báo cáo vạch trần sức hấp dẫn giả tạo từ các chiến dịch tiếp thị thuốc lá và nicotin nhằm vào giới trẻ. Các chiến dịch cung cấp sản phẩm mới cho người dùng mới với các chiến thuật kẹo hoá sản phẩm, trò chơi hoá, chiến thuật mạng xã hội và người ảnh hưởng. Để bảo vệ thanh thiếu niên chúng ta cần chung tay: Làm sáng tỏ các chiến thuật marketing thu hút giới trẻ, làm sáng tỏ việc tẩy xanh ngành công nghiệp thuốc lá nhằm tạo thiện cảm cho công chúng, bằng cách duy trì và mở rộng sự tiến bộ trong chính sách phòng chống tác hại thuốc lá.
Hội nghị đã thành công rất tốt đẹp sau thời gian làm việc nghiêm túc và hiệu quả. Qua hội thảo các đại biểu ghi nhận có thêm kiến thức, kinh nghiệm và tăng cường ý thức trách nhiệm của bản thân, của đơn vị công tác để chung tay cùng cộng đồng trong hoạt động phòng chống tác hại thuốc lá. Các nội dung trong báo cáo khoa học có giá trị thiết thực và cách đặt vấn đề, giải quyết vấn đề của các báo cáo viên rất rõ ràng, mạch lạc đã thực sự hấp dẫn và lôi cuốn những người tham dự hội nghị. Phần thảo luận do GS.TS. Nguyễn Văn Kính chủ trì đã rất sôi nổi với nhiều ý kiến trao đổi và tham luận. Các đại biểu đánh giá cao nội dung thu nhận được từ hội nghị, chia sẻ các kinh nghiệm thực thi công tác phòng chống tác hại thuốc lá tại đơn vị mình, kiến nghị và đề xuất các giải pháp để thực hiện hiệu quả hơn công tác này.
Đến với mảnh đất Quảng Trị trong những ngày tháng 7, khi cả nước hướng về công tác đền ơn đáp nghĩa, Đoàn công tác của Tổng hội đã đến dâng hương tại Thành cổ Quảng trị với cảm xúc nghẹn ngào và lòng biết ơn vô cùng sâu sắc.
Một số hình ảnh tại Hội nghị tập huấn PCTHCTL tại Quảng Trị
.jpg)
.jpg)